fa شبکه سازی مبتنی بر قصد برای شبکه های خودمختار : از مفهوم تا سامانه های در سطح تولید تخصصي Special پژوهشي Research در دنـیای امـروز کـه شـبکه هـا از مـیلیاردهـا دسـتگاه هـوشـمند، سـامـانـه هـای ابـری و فـناوری هـای نسـل پنجـم و شـشم تـشکیل شـده انـد، شـیوه هـای سـنتی مـدیـریـت<br> شـبکه دیـگر تـوانـایـی پـاسـخ گـویـی پـیچیدگـی و سـرعـت تـحولاتـرا نـدارنـد. ایـن روش هـا بـا مـشکلاتـی هـمچون عـدم مـقیاس پـذیـری، خـطاهـای انـسانـی و نـاهـماهـنگی<br> میان اهداف کلان سازمانی و تنظیمات فنی مواجه اند.<br> در ایـن مـقالـه مـروری، رویـکرد شـبکه سـازی مـبتنی بـر نـیت )Intent-Based Networking - IBN( بـه عـنوان راهـکاری نـو بـرای رفـع ایـن چـالـش هـا بـررسـی<br> شده است. هدف پژوهش، ارائه ی چارچوبی جامع برای گذار از ایده های نظری IBN به سامانه های اجرایی در سطح تولید است.<br> مـقالـه بـا مـرور سـیر تـحول مـدیـریـت شـبکه، تشـریـح مـعماری و مـؤلـفه هـای اصـلی IBN، واکـاوی مـوانـع اسـتقرار در مـحیط هـای واقـعی و مـعرفـی مـدل هـای<br> سنجش بلوغ سامانه های خودمختار، تصویری روشن از وضعیت فعلی و آینده ی این فناوری ارائه می دهد.<br> نـتایـج نـشان مـی دهـد کـه IBN بـا تـرجـمه ی نـیت کـاربـر بـه سـیاسـت هـای قـابـل اجـرا، خـودکـارسـازی تـصمیم گـیری و پـایـش مسـتمر شـبکه، مـوجـب افـزایـش چـابـکی،<br> کـاهـش خـطا و ارتـقای قـابـلیت اطـمینان مـی شـود. الـبته چـالـش هـایـی مـانـند یـکپارچـه سـازی بـا زیـرسـاخـت هـای legacy، مـسائـل امـنیتی و مـقاومـت سـازمـانـی<br> همچنان پابرجاست.<br> در نـهایـت، پـژوهـش تـأکـید مـی کـند کـه تـحقق کـامـل IBN نـیازمـند مـعماری بـاز، هـوش تـوزیـع شـده و چـرخـه ی یـادگـیری مـداوم اسـت. هـمچنین، پیشـبینی مـی شـود<br> IBN و فناوری های نوینی مانند 6G، محاسبات لبه ای و دیجیتال توین، نسل آینده ی شبکه های هوشمند به سمت (شبکه های خودآگاه )حرکت کند. In the era of hyper-complex networks composed of billions of intelligent devices, cloud infrastructures, and fi(h- and sixth-generaMon<br> technologies, tradiMonal network management methods face crises of scalability, operaMonal complexity, and a deep gap between high-<br> level business objecMves and low-level technical implementaMons. This gap results in increased errors, reduced agility, and difficulMes in<br> guaranteeing service quality. This review paper aims to provide a comprehensive framework for the transiMon from conceptual models of<br> Intent-Based Networking (IBN) to producMon-level operaMonal systems, exploring the role of IBN in bridging this gap and advancing toward<br> autonomous networks. Based on a systemaMc review of the historical evoluMon of network management, the architecture and core<br> components of IBN, deployment challenges in real environments, and maturity assessment models of autonomous systems are examined.<br> The results demonstrate that IBN, through intent translaMon and automated decision-making, enhances agility, reduces MTTR, improves<br> reliability, and ensures coordinaMon across mulM-domain environments. However, challenges such as integraMon with legacy<br> infrastructures, security concerns, organizaMonal resistance, and lack of standardizaMon remain. Frameworks such as TM Forum ANMM and<br> ETSI ENI are idenMfied as key tools for assessing IBN maturity. A successful transiMon to IBN requires open architectures, distributed<br> intelligence, and conMnuous learning loops. In the future, autonomous networks leveraging IBN, alongside 6G, Edge CompuMng, and Digital<br> Twin technologies, are expected to evolve into self-aware networks. This paper concludes with pracMcal recommendaMons for researchers<br> and industry stakeholders to ensure a safe and phased deployment of IBN systems. شــبکه ســازی مــبتنی بــر نــیت )IBN(, شــبکه هــای خــودمــختار, ETSI ENI ,TM Forum ANMM, هــوش مــصنوعــی, مــحاســبات لــبه ای )Edge Computing(, دیجیتال توین, 6G, مدیریت چنددامنه, اتوماسیون شبکه Intent-Based Networking, Autonomous Networks, IBN, TM Forum ANMM, ETSI ENI, Artificial Intelligence, 6G, Edge Computing, Digital Twin, Multi-domain Management, Network Automation 49 59 http://jiis.iauh.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-64-1&slc_lang=fa&sid=1 Golnaz Malekmohamadi گلناز ملک محمدی golnazmalekmohammadie@gmail.com 1003194753284600257 1003194753284600257 Yes slamic Azad University, Computer Engineering Department دانشگاه ازاد اسلامی